Decyzja o rozpoczęciu psychoterapii często rodzi się z wewnętrznego napięcia. Z poczucia, że coś już „nie działa tak jak kiedyś”. Z pytań, na które trudno znaleźć odpowiedź w rozmowach z bliskimi. W tym artykule chcę w sposób spokojny i uporządkowany wyjaśnić, czym jest terapia, kim jest psychoterapeuta i czego można się spodziewać, decydując się na taką formę pomocy.
Piszę z perspektywy psychologa i psychoterapeuty, pracującego w nurcie psychodynamicznym, w gabinecie stacjonarnym w Krakowie.
Psychoterapeuta to specjalista, który towarzyszy osobom doświadczającym trudności emocjonalnych, relacyjnych i życiowych. Do gabinetu trafiają pacjenci z bardzo różnymi tematami: długotrwałym obniżeniem nastroju, lękiem, poczuciem pustki, trudnościami w relacjach, kryzysami, doświadczeniem straty czy przeciążeniem codziennymi wyzwaniami.
Terapia nie polega na dawaniu gotowych rad ani „naprawianiu” człowieka. To proces, w którym stopniowo można lepiej zrozumieć siebie, swoje emocje, schematy reagowania i relacje z innymi. Celem nie jest idealne życie, lecz realna poprawa jakości życia – większa świadomość, elastyczność i poczucie wpływu.
Psychoterapeuta, psycholog, psychiatra – czy to ten sam zawód?
To jedno z najczęstszych pytań i zupełnie zrozumiałe. Choć te profesje należą do obszaru zdrowia psychicznego, różnią się zakresem kompetencji i wykonywania zawodu.
Psycholog ukończył pięcioletnie studia z zakresu psychologii. Może prowadzić diagnozę psychologiczną, konsultacje psychologiczne i psychoedukację, ale sam tytuł nie uprawnia jeszcze do prowadzenia psychoterapii.
Psychoterapeuta to psycholog lub lekarz, który dodatkowo przeszedł wieloletnie, podyplomowe szkolenie psychoterapeutyczne, obejmujące teorię, praktykę kliniczną, superwizję i własną terapię. To właśnie ukończenie lub bycie w trakcie takiego szkolenia daje uprawnienia do prowadzenia procesu psychoterapeutycznego.
Psychiatra jest lekarzem medycyny, specjalistą z zakresu psychiatrii. Zajmuje się diagnozą zaburzeń psychicznych i leczeniem farmakologicznym. Może również kierować na leczenie psychiatryczne lub współpracować z psychoterapeutą.
Często najlepsze efekty przynosi współpraca tych zawodów, a nie ich przeciwstawianie.
Kim jest psychoterapeuta?
Psychoterapeuta to osoba, która zdecydowała się kształcić latami w bardzo wymagającym procesie. Szkolenie obejmuje określony nurt teoretyczny – psychodynamicznysystemowy, integracyjny czy psychoanalityczny. Każdy z nich inaczej rozumie źródła trudności, ale wszystkie opierają się na relacji terapeutycznej.
Ważnym elementem jest także specjalizacja – niektórzy terapeuci pracują z osobami z doświadczeniem uzależnień, inni z parami, młodzieżą czy osobami z rozpoznaniem zaburzeń osobowości. Profesjonalny psychoterapeuta stale korzysta z superwizji i dba o etykę w swoim zawodzie.
Jak wygląda proces psychoterapeutyczny?
Proces psychoterapeutyczny to coś więcej niż rozmowa. To regularne spotkania, w których relacja między terapeutą a pacjentem staje się bezpieczną przestrzenią do przyglądania się temu, co często trudne, niejasne lub bolesne.
W podejściu psychodynamicznym szczególną uwagę zwraca się na emocje, relacje oraz nieświadome wzorce, które wpływają na obecne funkcjonowanie. Proces ma swój rytm, czasem bywa wymagający, czasem przynosi ulgę. I właśnie ta zmienność jest jego naturalną częścią.
Czego można oczekiwać podczas pierwszej wizyty?
Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji. To moment, w którym można opowiedzieć, co skłoniło do poszukiwania pomocy, zadać pytania i sprawdzić, czy sposób pracy terapeuty jest dla danej osoby odpowiedni.
Nie trzeba wiedzieć „od czego zacząć” ani mieć gotowej narracji. Wiele osób odczuwa napięcie, wstyd lub lęk przed oceną – to bardzo ludzkie. Pierwsza wizyta nie jest egzaminem ani diagnozą na całe życie. To raczej początek rozmowy.
Jak często i jak długo trwa terapia?
Częstotliwość spotkań w psychoterapii bywa różna, najczęściej jednak odbywają się one raz lub dwa razy w tygodniu. Czas trwania terapii zależy od wielu czynników: rodzaju trudności, celów, gotowości do pracy i indywidualnej historii.
Niektóre procesy są krótsze, inne długoterminowe. Warto pamiętać, że zmiana wewnętrzna potrzebuje czasu – i nie zawsze przebiega liniowo.
Jakie są zasady poufności i granice zawodowe terapeuty?
Relacja terapeutyczna opiera się na zaufaniu. Terapeuta jest zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej. To oznacza, że treści wnoszone do gabinetu pozostają poufne, z jasno określonymi wyjątkami wynikającymi z prawa i etyki.
Granice są równie ważne jak empatia. Chronią one zarówno pacjenta, jak i terapeutę, zapewniając bezpieczne ramy pracy.
Jak wybrać odpowiedniego psychoterapeutę?
Wybór psychoterapeuty to decyzja bardzo osobista. Warto zwrócić uwagę nie tylko na doświadczenie czy nurt pracy, ale także na to, czy w kontakcie z danym specjalistą pojawia się poczucie bezpieczeństwa i bycia traktowanym poważnie.
Relacja terapeutyczna nie musi być „łatwa”, ale powinna być oparta na szacunku i jasnych zasadach.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze specjalisty?
Dobrze jest sprawdzić, czy dana osoba posiada odpowiednie wykształcenie, jest w trakcie lub po ukończeniu szkoły psychoterapii oraz czy pracuje pod superwizją. Ważna jest także transparentność – jasno określone zasady pracy, częstotliwość spotkań i kwestie organizacyjne.
Jak sprawdzić kwalifikacje i doświadczenie terapeuty?
Informacje o szkoleniu, certyfikatach i obszarach pracy powinny być dostępne publicznie. Warto też zaufać własnemu odczuciu po pierwszych spotkaniach – to ono często bywa najlepszym drogowskazem.
Jak rozpoznać, że terapia przynosi efekty lub że trzeba zmienić terapeutę?
Efekty terapii nie od razu są spektakularne. Czasem to drobne zmiany: większa świadomość emocji, inne reagowanie w relacjach, umiejętność zatrzymania się. Zdarzają się też momenty trudniejsze – one również są częścią procesu mierzenia się z wewnętrznymi wyzwaniami.
Jeśli jednak przez długi czas nie pojawia się poczucie sensu pracy lub relacja z terapeutą budzi niepokój, rozmowa o tym – a czasem zmiana terapeuty – jest czymś dopuszczalnym i zdrowym.
Czy terapia online jest równie skuteczna jak stacjonarna?
Badania pokazują, że psychoterapia prowadzona online może być skuteczna, zwłaszcza w określonych trudnościach. Jednocześnie nie dla każdej osoby i nie w każdym procesie forma zdalna będzie najlepszym wyborem.
FAQ – najczęstsze pytania i wątpliwości
Czy trzeba długo mówić o przeszłości, aby terapia zadziałała?
Nie zawsze. Przeszłość pojawia się wtedy, gdy jest ważna dla zrozumienia teraźniejszości. Tempo pracy dostosowane jest do możliwości pacjenta.
Co zrobić, gdy obawiam się oceny lub wstydu?
To bardzo częste obawy. W gabinecie nie chodzi o ocenianie, lecz o zrozumienie. Wstyd sam w sobie bywa ważnym tematem terapeutycznym.
Czy psychoterapeuta będzie chciał zmienić mój sposób życia lub wartości?
Nie. Celem nie jest narzucanie zmian, lecz pomoc w lepszym rozumieniu siebie i własnych wyborów.
Zaproszenie do kontaktu
Jeśli zastanawiasz się, czy psychoterapia jest dla Ciebie, zapraszam do kontaktu i umówienia pierwszego spotkania stacjonarnego w Krakowie.
📞 782 329 627
🌐 ZnanyLekarz – Justyna Nowak, Kraków
Pracuję w nurcie psychodynamicznym stacjonarnie w Krakowie oraz online.